ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
556
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
آيذ نه رقيق جه غليظ و اين رطوبات مفاصل را بتنجاند و تمدّد كند ، و درد كردن مفاصل بدين سبب بوذ از بهر آنك تمدّد تفرق الاتّصال آرذ ، و بوذ كى با خلط غليظ خام اندكى صفرا يار كردذ « 1 » ، و بوذ كه خونى بوذ خام و آماس دارذ رنكين و با سوزش بسيار بوذ و با درد بسيار بىقرار ، و هيج نوع از ان خلط بلغمى « 2 » خام لزج غليظ « 2 » خالى نهبود و دير ماندن اين بيمارى را سبب اين است ، « 3 » و « 3 » فرق بدان توانىكردن كه بلغمى است يا صفراوى « 4 » يا دموى كه از اسباب كدشته آكاه كردى تا جه غذا خورده است و جكونه « 5 » بوذه است « 5 » و دست برنهى تا سوزش همىدارذ يا نى و برنك سرخ هست يا نى « 6 » و آماس همىدارذ يا نى « 6 » ، اكر سبيذرنك بوذ و اماس بسيار نبوذ و ببسوذن سرد بوذ اين اكنون بلغمى بوذ ، و اكر بدست ببسودن كرم بوذ و برنك سرخ بوذ و صلب بوذ و آماس بسيار بوذ اين دموى بوذ ، و اكر سوزش بسيار بوذ و اماس نبوذ يا اندكى بوذ اين صفراوى بوذ جن برنك سرخ نبوذ ، و نقرس « 7 » هم از جمله اين اوجاع المفاصل « 8 » است الا آنك بر بيوند بايها بوذ ، و « 9 » امّا « 9 » نقرس تحليل نبديرذ و ريم نكند و سخت كردذ و انكشتان باى را « 10 » و بيوند را « 10 » از جاى ببرذ و باى را حركت زانو ببرذ و حركت كعب ببرذ ، [ و آسانى ] « 11 » و دشوارى ( f . 446 ) اين علت بدين اعراض توانى دانستن ، اكر حركت بجاى بوذ ، و انكشتان بر جاى خويش بوند و آماس اندكى بوذ علاج وى سهلتر بوذ . باز اكر حركت رفته بوذ و انكشتان كژ كشته بوند و آماس صلب بوذ علاج نبوذش و اكر بوذ نيز دشوار بوذ ، و من همىكويم
--> ( 1 ) - ف : يار بوذ ( 2 - 2 ) - ف : غليظ لزج خام ( 3 - 3 ) - ف : كه ( 4 ) - ف : صفراى ( 5 - 5 ) - ف : كردست ( 6 ) - ف : نه ( 7 ) - ف : نقرش ( 8 ) - ف : اوجاع مفاصل ( 9 - 9 ) - « ف » و « م » : اماس ( 10 - 10 ) - ف : پيوند ( 11 ) - از « ف » افزوده شد . م : صعبى و سهلى . در « ب ه » كلمهاى ناخوانا افزوده است .